VinaCamera.com

Tư vấn nhiếp ảnh và thiết bị chuyên nghiệp

VinaCamera.com Gallery VinaCamera.com Gallery
Thật đáng tiếc !!!

Trình duyệt của bạn đang chặn các quảng cáo tài trợ cho sự tồn tại và phát triển của VinaCamera.com.

:'-(((

Điều chỉnh ISO tối ưu

Như các bạn rất có thể đã biết, về mặt kỹ thuật, một bức ảnh được tạo ra bởi 3 yếu tố cơ bản trên một máy ảnh là tốc độ cửa chập (shutter speed), khẩu độ mở của ống kính (aperture) và độ nhạy ISO (của phim hoặc cảm biến quang trên máy ảnh kỹ thuật số). Bài viết ngắn này của VinaCamera.com giới thiệu về cách điều chỉnh ISO trên máy ảnh kỹ thuật số.

Trên máy ảnh kỹ thuật số, dù là máy ảnh du lịch (compact camera) hay máy ảnh có ống kính rời (digital SLR / DSLR), ISO là độ nhạy bắt ánh sáng của cảm biến (sensor). Chỉ số ISO thường thấy là ISO 80, 100, 200, 250, 320, 400, 640, 800, 1000, 1250, 1600 … và có thể lên tới ISO 64000, dải ISO này tùy thuộc vào từng loại máy ảnh. Chỉ số ISO càng cao, cảm biến càng nhạy với ánh sáng, tức cho ảnh sáng hơn, và ngược lại, ISO thấp ảnh sẽ tối hơn. Khi chụp ảnh trong điều kiện ánh sáng yếu, sau khi tận dụng hết khả năng giảm tốc độ cửa chập (với cân nhắc về rung tay máy và chuyển động của chủ thể) cũng như mở rộng hết cỡ khẩu độ mà một ống kính cho phép (với cân nhắc về độ sắc nét và chiều sâu ảnh trường, mong muốn xóa phông,…), ta sẽ phải tính đến chuyện tăng ISO để bảo đảm ánh sáng cho ảnh. Trong đa phần trường hợp, tăng ISO lên cao là điều cuối cùng một nhiếp ảnh gia phải làm để tăng ánh sáng. Tại sao vậy?

Một trong những tính chất quan trọng của việc tăng giảm ISO là ISO càng thấp thì độ nhiễu (noise) càng ít, ISO càng cao càng làm cho ảnh nhiễu hơn. Đây là điểm cơ bản cần ghi nhớ khi điều chỉnh ISO trong mọi trường hợp. Độ nhiễu do ISO cao gây ra còn tùy thuộc vào khả năng “quản lý” nhiễu của từng loại máy ảnh và từng đời máy. Với các loại máy ảnh ống kính rời đời mới hiện nay, mức độ nhiễu “an toàn” có thể là ngưỡng ISO 400; với các máy ảnh chuyên nghiệp hơn, ở ISO 800-1600 nhiễu vẫn hoàn toàn có thể chấp nhận được. Để biết rõ hơn với chiếc máy ảnh của mình, bạn nên thử khả năng quản lý nhiễu của máy bằng cách chụp thử nhiều kiểu ảnh với tốc độ và khẩu độ mở cố định với ISO thay đổi từ thấp nhất đến cao nhất mà máy của bạn cho phép để quan sát độ nhiễu ở từng trường hợp.

Một điều cần biết nữa về ISO là độ nhiễu do ISO cao tạo ra cho ảnh sẽ ảnh hưởng nhất ở các vùng tối của ảnh (shadow area). Điều này dẫn tới việc phải cân nhắc kỹ khi tăng ISO cao nếu các vùng tối trong khuôn hình là những vùng quan trọng trong bức ảnh (như khuôn mặt). Còn nếu các vùng tối trong ảnh là các vùng phụ như hậu cảnh, bạn có thể yên tâm tăng cao ISO hơn mức chịu đựng của một máy ảnh nhất định.

Ngoài ra, trong trường hợp phải giảm tốc độ cửa chập xuống rất thấp – tức cảm biến được phơi sáng lâu hơn, ví dụ tính bằng giây (hơn là phần của giây), ISO cao sẽ gây nhiễu mạnh hơn so với thời gian phơi sáng ngắn hơn (tốc độ cửa chập nhanh hơn).

Nguyên tắc cơ bản là ISO càng thấp càng an toàn và chỉ tăng ISO trong trường hợp không thể tăng thêm ánh sáng cho ảnh sau khi đã tận dụng tối đa tốc độ cửa chập (có xét tới rung tay máy, chủ thể chuyển động) và mở khẩu tối đa (có xét tới độ mịn của ống kính khi mở khẩu lớn và chiều sâu ảnh trường mong muốn).

Các trường hợp có thể tăng cao ISO
- Máy ảnh của bạn có độ nhiễu thấp ở ISO cao
- Tăng ISO để đảm bảo tốc độ của chập ở mức mà tay máy của bạn cho phép hoặc để có thể bắt chết chủ thể chuyển động. Dù sao, ảnh nhiễu đôi chút còn hơn nhòe hình do rung tay hoặc chủ thể chuyển động.
- Chụp ảnh ngoài trời sáng hay điều kiện ánh sáng tốt nhưng muốn tăng tốc độ rất nhanh để bắt chết hình ảnh chuyển động nhanh (như chụp thể thao, chim bướm bay lượn) hoặc phải khép khẩu rất nhỏ để ảnh nét sâu.

Các trường hợp cần giảm tối đa ISO
- Máy ảnh của bạn có độ nhiễu cao ở ISO cao
- Chụp ảnh muốn rõ nét mọi chi tiết cả ở vùng tối của ảnh (như chụp tĩnh vật, sản phẩm ở điều kiện chênh ánh sáng) và trong trường hợp tốc độ cửa chập giảm còn rất chậm (như chụp pháo hoa).

Ngoài ra, với phong cách ảnh của nhiều nhiếp ảnh gia, ảnh chân dung nên có một chút nhiễu (để trông thật hơn và giống với ảnh chụp phim trước đây), vì vậy không phải lúc nào cũng nên loại bỏ hoàn toàn nhiễu trên ảnh. Nhiều khi ảnh quá mịn màu lại phải cho vào chỉnh sửa để tạo thêm một chút nhiễu cho đẹp.

VinaCamera.com
2008-2010

Phản hồi (15) - Mời bạn tiếp tục thảo luận tại Mục Hỏi đáp.

15 phản hồi cho “Điều chỉnh ISO tối ưu”

  1. bimsu

    Tác giả bài viết nên đề cập thêm :
    - Tăng Iso cao đến mức nào thì chấp nhận được hay ảnh sẽ đạt hiệu quả cao nhất ?
    - Nên khuyến khích mạnh dạng tăng Iso khi chụp ảnh trong đk thiếu sáng !?

  2. VinaCamera

    Cảm ơn bạn bimsu đã phản hồi. Rất tiếc là chúng tôi không thể có câu trả lời cụ thể hơn cho mức ISO chung hiệu quả bởi mỗi máy sẽ có mức khác nhau, phụ thuộc vào công nghệ và có liên quan tới giá thành. Với các máy đỉnh như Nikon D3, bạn có thể tăng ISO lên 1250 và cao hơn mà ảnh vẫn rất ít nhiễu, nhất là chụp ngoài trời nắng, còn với các máy như Nikon D80, ISO lên tới 400 có nhiễu rất nhiều trong điều kiện trong nhà, và ISO800 dường như là giới hạn có nhiễu chấp nhận nếu chụp ngoài trời. Hơn nữa, còn tùy thuộc vào quan niệm cũng như yêu cầu của từng người chụp để chấp nhận được ISO ở mức độ nào.

    ISO là một yếu tố trong ba yếu tố cơ bản tạo phơi sáng cho một bức ảnh, sẽ không thể có một khẩu độ mở cố định, tốc độ cố định nào là tối ưu, tất cả tùy thuộc vào mong muốn của người chụp và khả năng của từng máy ảnh và ống kinh. ISO cũng vậy.

  3. quan67812

    bài viết rất hay và rỏ nghĩa

  4. Nguyen Ngoc Duy

    Các bài viết trên vinacamera rất hay, rất bổ ích. Nội dung được đề cập rất chính xác và rõ ràng làm cho người mê máy ảnh nghiệp dư có thể tự tìm hiểu dễ dàng hơn. Tôi cũng vừa mua chiếc Canon sx 30is, có nhiều điều cần tìm hiểu để có thể chụp được những bức ảnh đẹp hơn, nhờ có vinacamera mà tôi biết thêm được nhiều điều. Nhưng tôi thấy trên vinacamera chưa có những bài viết đề cập đến Canon sx 30is, mong rằng sắp tới sẽ có những bài viết liên quan cụ thể đến chiếc máy ảnh này để tôi có thể hiểu hơn về chiếc máy ảnh của mình. Xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các anh em của vinacamera.

  5. mongdiep

    to: Nguyen Ngoc Duy

    Mình cũng xài qua siêu zoom nên biết thế này. Canon 30IS thì ban ngày Iso 100 200, ban đêm thì 400 đã có chút nhiễu. Nếu chấp nhận nhiễu thì ban đêm tăng lên 800. Tuy nhiên 30IS ảnh chỉ đẹp khi chụp ngày. Hạn chế chụp thiếu sáng. Hoặc thiếu sáng để Iso 400+ Flash cóc hậu cảnh sẽ khá sáng.

    Đa số các trường hợp Iso của Siêu zoom là phục vụ cho cái Tốc độ chụp ( tất nhiên nếu xài chân máy thì không nói)

  6. hai

    cảm ơn vncmr nhiều ! em dùng nikon D90 hay đi chụp ảnh tiệc ảnh sinh nhật . . . và cũng rất hay chụp vao ban đêm cũng thuòng xuyên chụp dưới ánh đèn huỳnh quang ( bóng tuýp ) khi em đặt ở chế độ WB chụp dưới ánh đèn tuýp và ISO 400 , khi chụp như vậy em thấy ảnh màu xanh nhiều quá ! tháy nó không thật ! rất mong được sự chỉ bảo của các tiền bối để em có được nhũng tấm ảnh chụp ban đêm như ý muốn ! ( em dùng ông nikor 18-70 )

  7. VinaCamera

    @ hai: Ánh sáng đèn tuýp không ổn định và có nhiều loại khác nhau. WB ở đèn tuýp chỉ mang tính tương đối. Nếu muốn chính xác hơn, bạn cần dùng chế độ Kelvin và thử vài kiểu rồi đặt cố định. Hoặc có thể dùng tấm xám Gray card 18% và sử dụng chế độ đặt Preset.
    - Nếu màu xanh nhiều thì tăng nhiệt độ Kelvin lên nó sẽ đỏ ra và ngược lại giảm Kelvin thì ảnh sẽ xanh hơn.

  8. Hoàng

    Cho em hỏi máy em đang xài Nikon D7000. Em thường dùng mode A,Chọn ISO bằng cách lăn bánh xe thì không thể chỉnh Auto được trừ khi phải vào setting ISO chọn auto thì lúc này máy bắt chọn ISO tối đa và tốc độ 1/30. Sau khi set như vậy thì tốc độ luôn luôn la 1/30 và mình không thể thay đổi được tốc độ nữa vậy chụp có an toàn(ko bi run tay)?

  9. VinaCamera

    @ Hoàng: Lạ nhỉ! Vậy thì em đặt giới hạn ISO tối đa thấp thôi, ví dụ cao nhất là 400. Nói chung, nên để ISO cố định, không nên để ISO Auto. Khi nào cần lắm thì vào tăng ISO lên.
    - Cũng có thể em đặt nhầm nên máy lúc nào cũng chọn ISO cao.
    - Lưu ý: ISO tự động (Auto) KHÁC với việc chủ động đặt ISO cao.

  10. Tran Minh Dang

    Cho em hỏi 1 chút ạ . E đang dùng canon 60d, lens EF 18-135.
    1. E rất thích chụp buổi tối hay trog điều kiện thiếu sáng :D ví dụ như trên đường chỉ tòan đèn vàng (Hòang Dịêu, Phan Đình Phùng – Hn), e nên để iso bnhieu để cho ảnh vẫn rõ nét mà ko bị noise ? Chup trong điều kiện như thế, nếu tay người chup hay đối tượng được chụp chỉ cần chuyển động nhẹ là ảnh đã nhòe,rung thì phải làm thế nào ạ ?
    2. E muốn chụp ảnh đang chuyển động nhưng ko muốn lấy bóng chuyển động (trong điều kiện sáng bình thường)kiểu như ảnh vẫn như vật tĩnh, thì phải làm thế nào ạ ?
    Thanks Vinacamera :)

  11. VinaCamera

    @ Tran Minh Dang: Bạn có nhiều tên thế? :D Đã trả lời bạn ở tên khác.

  12. hồng

    Cho em hỏi 1 chút ạ . E đang dùng canon 60d, lens EF 18-135.
    1. E rất thích chụp buổi tối hay trog điều kiện thiếu sáng :D ví dụ như trên đường chỉ tòan đèn vàng (Hòang Dịêu, Phan Đình Phùng – Hn), e nên để iso bnhieu để cho ảnh vẫn rõ nét mà ko bị noise ? Chup trong điều kiện như thế, nếu tay người chup hay đối tượng được chụp chỉ cần chuyển động nhẹ là ảnh đã nhòe,rung thì phải làm thế nào ạ ?
    2. E muốn chụp ảnh đang chuyển động nhưng ko muốn lấy bóng chuyển động (trong điều kiện sáng bình thường)kiểu như ảnh vẫn như vật tĩnh, thì phải làm thế nào ạ ?
    Thanks Vinacamera :)
    e cũng có cùng câu hỏi trên rất mong dc các bác hĩ giáo ạ ( e đang xai 60D lens 18/135

  13. VinaCamera

    @ hồng:
    1. Màu sắc của ánh đèn không ảnh hưởng tới việc đặt ISO, mà là độ sáng của ánh đèn. Do chụp trong điều kiện ánh sáng đèn đường yếu, cộng với việc ống kính 18-135mm của bạn không mở được khẩu độ lớn như f/2.8 hay f/1.8, bạn sẽ phải chụp ở tốc độ rất chậm, vì vậy điều duy nhất có thể tránh nhòe ảnh là phải tăng ISO (trừ khi dùng đèn flash). Và tất nhiên, khi đã tăng ISO lên rất cao thì không thể tránh bị nhiễu được, đặc biệt các loại máy bán chuyên như 60D. Làm thế nào: Thay ống kính có khẩu độ mở tối đa lớn hơn như f/1.8 (nguy cơ là nét sẽ rất mỏng, và ảnh cũng không nét sâu), và thay thân máy tốt hơn có thể chụp ở ISO cao vẫn ít nhiều.
    2. Trong điều kiện ánh sáng bình thường (được hiểu là ánh sáng ban ngày sáng rõ, đủ sáng), tùy vào tốc độ của chuyển động để đặt tốc độ cửa chập có thể bắt chết hình ảnh của chủ thể chuyển động (tức là như chụp vật đứng yên tĩnh), tốc độ chủ thể chuyển động càng cao thì để bắt chết hình ảnh cần tốc độ cửa chập càng cao, thông thường thì 1/60s, 1/125s hay 1/250s. Nếu là chim bay thì sẽ lên rất cao, khoảng 1/1250s.

  14. Nguyễn Ngọc Thắng

    Em đang dùng Nikon d7100.Em xin hỏi là khi em để iso500 chụp đủ sáng thì ảnh ko sao nhưng chụp càng thiếu sáng thì ảnh càng bị nois.E nghĩ là với iso500 thì ảnh chỉ bị tối khi thiếu sáng thôi chứ ko nghĩ là nó bị nois.E xin đc tư vấn với ạ, em xin chân thành cảm ơn!

  15. VinaCamera

    @ Nguyễn Ngọc Thắng: Bao giờ và máy nào cũng vậy, với các ISO cao thì càng cần căn sáng chuẩn, đủ sáng sẽ giảm nhiễu ở ISO cao.

Tài trợ VinaCamera.com